Gepubliceerd door: Brabantse sociëteit voor Internationaal Zakendoen Gepubliceerd op: Sunday 20 September 2009, 11:08

Verslag 17-09-2009 - Zakendoen met Bulgarije en/of Roemenië. Gaat dat pad over rozen?

De BIZ organiseert vrijwel maandelijks bijeenkomsten met interessante thema’s over actuele onderwerpen. Ook richten we de aandacht regelmatig op een land waar u zich mogelijk op wilt concentreren. Enthousiaste gastsprekers, waaronder BIZ-leden, vertellen u uit eigen ervaring hoe dit aan te pakken, of hoe niet.

Op donderdagmiddag 17 september ontmoetten tal van BIZ-leden en andere geïnteresseerden elkaar in zalencentrum De Raayberg te Bergen op Zoom. Reden was de brandende vraag of zakendoen met Oost-Europese landen als Bulgarije en Roemenië nu wel een zinvolle onderneming is; waar de kansen liggen; hoeveel financieel risico je kunt nemen; welke taal te spreken, etc.

Niet minder dan vijf bedrijven uit diverse sectoren, hielden voor de goedgevulde zaal waar een kleine 60 toehoorders zaten, een informatieve presentatie. De zakelijke ervaringen liegen er niet om. Soms waren ze zelfs lichtelijk hilarisch. Maar dat is ook kenmerkend voor de bijeenkomsten van de BIZ. Altijd een ontspannen sfeer waarin het prettig netwerken is. Deze middag werden de presentaties ingeleid door dagvoorzitter Eduard Thijssen, die ervoor zorgde dat de meest interessante zaken werden aangehaald. Om het geheugen nog even op te frissen hierbij de vijf presentaties nog even in vogelvlucht.

‘Er valt genoeg te verdienen, maar pas op!’

Een waarschuwing waar toch menig ondernemer een beetje ongemakkelijk van op zijn stoel ging zitten, maar volgens Ton Wouters van Zummum Finance & Tax Law (www.zummum.eu), gevestigd te Etten-Leur, niet nodig. Zo voorkom je veel narigheid als je de regels en wetgeving goed opvolgt. In een uitgebreide presentatie liet hij zien wat de kansrijke sectoren zijn, nam hij tal van vele financiële voor- en nadelen door en sprak over de diverse ondernemersvormen en de bureaucratie. Wouters: ‘Je moet waakzaam zijn voor corruptie. Laat je je eenmaal verleiden, dan blijven ze aan de gang. Doorgaans wordt alleen de andere partij er beter van, u niet.’

Helaas zaten ze niet in de zaal, maar bedrijven die expertise hebben op het gebied van waterbeheer, waterzuivering of veeteelt, hebben in Roemenië een grote kans tot zaken te komen. Dit geldt niet voor Bulgarije waar met name kansen liggen voor bedrijven die een bijdrage kunnen leveren aan de infrastructuur. Die is hier nauwelijks nog professioneel te noemen; de wegen zijn slecht. Ook is er vraag naar kennis in duurzame energie en agro cultuur (hardhout).

Lopen beide landen ogenschijnlijk nog ver achter in ontwikkeling op de West-Europese landen, het computertijdperk staat er niet stil. Men is dol op hardware producten zoals laptops. Wie deze kansen wil pakken doet er goed aan eerst even met de ambassades of de EVD te gaan praten. Zij kunnen u ook wijzen op de vele subsidiemogelijkheden. Zo gaf Wouters al met al een forse brok informatie weg, maar gelukkig is deze digitaal op te vragen bij secretariaat@zummum.eu.

Rooskleurig

Wie inmiddels een tamelijk rooskleurig bestaan heeft opgebouwd in deze contreien zijn de eigenaren van Horatia te Venlo (www.horatia.com). Deze rozenkweker is al geruime tijd actief in zowel Oost- als West-Europa. Met een jaaromzet van 12 miljoen euro heeft het bedrijf na vallen en opstaan ook in Bulgarije letterlijk een florissante business. Horatia vond in dit land een goede bodem- en weersgesteldheid voor een gezonde en prijsaantrekkelijke rozenkweek. Een overstroming uitgezonderd, waardoor het bedrijf een aanzienlijk verlies leed, en waarvoor de Nederlandse directeur persoonlijk in zijn portemonnee werd getroffen en niet zijn Bulgaarse vennoten (!), heeft het voortzetten van de BV niet tegengehouden. Maar, er is meer waar je even aan moet wennen.

Gypsy-mentaliteit

Bulgaren hebben een ‘Gypsy’-mentaliteit. Ze werken tegen zeer lage lonen, maar hebben een arbeidsmoraal om van te huilen. Een Poolse arbeider, die weliswaar duurder is, werkt bijna drie keer sneller. De lage lonen geven in eerste opzicht wel een aantrekkelijke marge, maar het beeld vertekent hierdoor wel. Dit beeld kan Horatia schetsen aan de hand van eigen ervaringen. Wat ook traag gaat is het wegzetten van een nieuwbouwpand. Voordat gas, water en licht ter plaatse is aangelegd, bent u jaren verder. Aangeraden wordt een bestaand pand op te knappen.

Met deze laatste adviezen kon ook Eric Elting, de derde gastspreker van de middag, zich helemaal verenigen. Als algemeen manager van de Beumkes Groep, internationaal producent van meubelen en exclusieve kleding, vertelde hij voor het overige weinig moeite te hebben met het zakendoen in Bulgarije. Beumkes Groep koos voor dit land vanwege de uitstekende kwaliteit van de grondstoffen. Ook de sfeer bevalt goed. ‘Wij hebben goed geïnvesteerd in de bouw. We hebben keurige panden staan. Je kunt het niet maken je Nederlandse of buitenlandse klanten te ontvangen in een armoedige bedrijfshal’. Verder gaf Elting aan dat het van belang is regelmatig contact te onderhouden met de aangestelde managers. Als je succes wilt hebben tenminste... Adviseurs heeft de Beumkes Groep niet geraadpleegd. Elting: ‘gewoon zelf op pad gaan en niet blind varen op verhalen van anderen’.

Roemenië is net als buurland Bulgarije al sinds 1 januari 2007 lid van de EU. Roemenië heeft 1,5 keer het aantal inwoners van Nederland en heeft momenteel vooral veel aan hulp bij huizenbouw, industrie en infrastructuur. Remco Ruimtebouw uit Best (www.remco.nl) en E. van Wijk Logistic te Giessen (http://www.evanwijk.com/) hebben er allebei voet aan land gezet. Geen verkeerde keuze. Achtereenvolgens vertelden Jan van Vulpen, de general manager van Remco, en Ad van Wijk, directeur van het gelijknamige logistieke concern, met welke problemen ze moesten afrekenen om te volharden.

Jan van Vulpen: ‘Je moet het spel meespelen van de Roemeen. Hij wil snel geld (liefst cash) verdienen door hard voor je te werken. Daar moet je in meegaan, want daar profiteert het hele bedrijf van.’ Ad van Wijk: ‘Bij de aankoop van een lap grond om op te mogen bouwen, krijg je eerder te maken met neven- en nichtenconstructies (dus soms wel 25 eigenaren!) dan dat je maar één eigenaar treft.’ Goed oriënteren dus! Jan van Vulpen: ‘Met kortlopende huur- en arbeidscontracten kun je een exit strategie toepassen. Hierdoor kun je snel uit het land vertrekken als het moet.’ Ad van Wijk: ‘Profiteer van de leergierigheid. Roemenen zijn een slim volk dat graag uitgedaagd wil worden en met je wil discussiëren voor het hoogst mogelijke doel. De voertaal is Engels en Duits.’

En zo raakten de sprekers niet uitgepraat. Toch werd het tijd om af te ronden. Het heerlijke buffet stond al te wachten. Eduard Thijssen bedankte aldus alle sprekers voor hun bijdrage, en vergat ook de sponsors van de middag niet. KvK, Mazars en Fortis hebben wederom een duit in het zakje gedaan om internationaal zakendoen nog leuker te maken!